Đạo Mẫu | Tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam

Ban thờ trong tín ngưỡng thờ Mẫu (ảnh minh họa). Ban thờ Cậu trong tín ngưỡng Tứ Phủ (ảnh minh họa). Không gian thờ linh thiêng (ảnh minh họa). Chư vị Tôn quan trong tín ngưỡng thờ Mẫu (ảnh minh họa). Nguồn Gốc Và Lịch Sử Đền Cờn Trong tọa lạc tại xã Quỳnh Phương, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Đền được xây dựng vào năm 1235 thời nhà Trần, thờ chính ba mẹ con Dương Thái hậu , những vị thần được thờ trong hàng Tứ Vị Thánh Nương của tín ngưỡng thờ Mẫu. Đền Cờn Trong là một trong "tứ đền thiêng" xứ Nghệ, từng được các vua Trần Anh Tông (năm 1312) và Lê Thánh Tông (1470-1471) ghé qua cầu đảo trước khi xuất chinh. Lễ Hội Hằng Năm Lễ hội chính của Đền Cờn Trong diễn ra từ ngày 19 đến 21 tháng Giêng âm lịch hằng năm, là một trong những lễ hội lớn nhất xứ Nghệ, thu hút hàng vạn du khách và tín đồ thờ Mẫu. Lễ hội có các nghi thức rước kiệu, rước nước, tế lễ, hầu đồng, hát chầu văn, cùng nhiều trò chơi dân gian đặc sắc của vùng biển xứ Nghệ. Hoạt Động Trong Năm Đền Cờn Trong quanh n...

Ban thờ Chư vị Tôn quan trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ Phủ (ảnh minh họa). Không gian thờ linh thiêng ven biển (ảnh minh họa). Tượng thờ trong tín ngưỡng Tứ Phủ (ảnh minh họa). Tượng thờ trong Đền Tứ Vị (ảnh minh họa). Nguồn Gốc Và Lịch Sử Đền Tứ Vị Thánh Nương , còn gọi là Đền Vạn Chài (Đền Chài), tọa lạc tại phường Vạn Hương, quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng. Đền được xây dựng vào giữa thế kỷ XIX, thờ chính Tứ Vị Thánh Nương — gồm Dương Thái hậu và ba công chúa nhà Nam Tống, được cho là trẫm mình xuống biển sau thất bại trước quân Nguyên Mông, thi hài trôi dạt vào cửa biển Đồ Sơn, được ngư dân vớt lên an táng và lập đền thờ phụng. Tứ Vị Thánh Nương được vua nhà Trần sắc phong "Nam Hải Phúc Thần", trở thành vị thần bảo hộ cho ngư dân vùng biển. Lễ Hội Hằng Năm Lễ hội chính của Đền Tứ Vị Thánh Nương gắn liền với lễ hội chọi trâu truyền thống của vùng biển Đồ Sơn, diễn ra vào ngày 9 tháng 8 âm lịch hằng năm, người dân địa phương tổ chức dâng hương, tế lễ cầu cho mưa thuận gió hò...

Ban thờ Chư vị Tôn quan Tứ Phủ (ảnh minh họa). Ban thờ Ngũ Hổ trong tín ngưỡng thờ Mẫu (ảnh minh họa). Không gian thờ Tứ Phủ trong tín ngưỡng dân gian (ảnh minh họa). Diễn xướng hầu đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu (ảnh minh họa). Nguồn Gốc Và Lịch Sử Đền Củi — tên chữ là Khu Độc Linh Từ, tọa lạc bên bờ sông Lam, thuộc xã Xuân Hồng, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Đền thờ chính Ông Hoàng Mười , theo một dị bản là hiện thân của danh tướng Lê Khôi — cháu ruột vua Lê Lợi, có công lớn trong khởi nghĩa Lam Sơn, sau hiển linh phù trợ dân. Đền được xây dựng vào cuối đời nhà Lê, bên tả ngạn sông Lam, đối diện núi Hồng Lĩnh. Đây là một trong những điểm hành hương nổi tiếng nhất xứ Nghệ Tĩnh. Lễ Hội Hằng Năm Đền Củi có ba ngày đại lễ trong năm: ngày 3 tháng 3 âm lịch (giỗ Thánh Mẫu Liễu Hạnh), ngày 20 tháng 8 âm lịch (giỗ Hưng Đạo Đại Vương), và lớn nhất là ngày 10 tháng 10 âm lịch — lễ giỗ chính của Ông Hoàng Mười, thu hút hàng vạn du khách và tín đồ thờ Mẫu cả nước, với các nghi thức rước sắc,...

Đường chính dẫn vào đền thờ Mẫu (ảnh minh họa). Kiến trúc đền thờ truyền thống (ảnh minh họa). Không gian đền thờ linh thiêng (ảnh minh họa). Kiến trúc cổ kính trong khuôn viên đền (ảnh minh họa). Nguồn Gốc Và Lịch Sử Đền Tiên La tọa lạc tại làng Đoan Hùng, xã Đoan Hùng, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình. Đền thờ chính Bát Nàn tướng quân Vũ Thị Thục — nữ tướng tài ba dưới cờ khởi nghĩa Hai Bà Trưng thế kỷ I, có công lớn trong cuộc chiến đấu chống quân xâm lược Đông Hán. Tương truyền, sau khi hy sinh, bà được nhân dân lập đền thờ phụng tưởng nhớ công lao to lớn của bà. Sau này, bà cũng được phối thờ trong hệ thống tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ Phủ. Lễ Hội Hằng Năm Lễ hội chính của Đền Tiên La diễn ra từ ngày 10 đến 17 tháng 3 âm lịch hằng năm, là dịp lễ hội truyền thống lớn của tỉnh Thái Bình, tái hiện lại cuộc khởi nghĩa của Bát Nàn tướng quân, với các nghi thức rước kiệu, tế lễ, hầu đồng, hát chầu văn, thu hút đông đảo du khách thập phương. Hoạt Động Trong Năm Đền Tiên La quanh năm đón khách h...

Miếu thờ Mẫu trong tín ngưỡng dân gian (ảnh minh họa). Cổng đền thờ Mẫu truyền thống (ảnh minh họa). Kiến trúc đền chính thờ Mẫu (ảnh minh họa). Ban thờ Mẫu Thượng Thiên trong tín ngưỡng Tứ Phủ (ảnh minh họa). Nguồn Gốc Và Lịch Sử Đền Đồng Bằng tọa lạc tại làng Đồng Bằng, xã An Lễ, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình. Đền thờ chính Vua Cha Bát Hải Động Đình — vị thánh đứng đầu hàng Tứ Phủ Công Đồng, được xem là vị vua cai quản miền sông nước, thủy phủ, là cha của Mẫu Thoải trong tín ngưỡng Tứ Phủ. Đền có kiến trúc đồ sộ với 13 tòa, 66 gian , là một trong những ngôi đền quy mô lớn nhất vùng đồng bằng Bắc Bộ, với các bức chạm khắc tinh xảo. Lễ Hội Hằng Năm Lễ hội chính của Đền Đồng Bằng diễn ra vào ngày 20 tháng 8 âm lịch hằng năm, đúng theo câu ca dao dân gian "tháng tám giỗ cha", thu hút đông đảo du khách và tín đồ thờ Mẫu khắp cả nước. Lễ hội có nghi thức rước kiệu, tế lễ, hầu đồng, hát chầu văn. Hoạt Động Trong Năm Đền Đồng Bằng quanh năm đón khách hành hương, đặc biệt đông ...

Không gian thờ tự linh thiêng bên bờ sông (ảnh minh họa). Kiến trúc đình đền truyền thống (ảnh minh họa). Lễ rước trong lễ hội thờ Mẫu (ảnh minh họa). Miếu thờ Mẫu trong ngõ phố Hà Nội (ảnh minh họa). Nguồn Gốc Và Lịch Sử Đền Chín Giếng tọa lạc tại phường Bắc Sơn, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa, gần kề Đền Sòng Sơn. Đền thờ chính Cửu Thiên Huyền Nữ — thường được biết đến trong tín ngưỡng dân gian với danh xưng Cô Chín , một vị thánh nổi tiếng linh thiêng trong hàng Tứ Phủ Thánh Cô, được cho là hầu cận Mẫu Thượng Ngàn, có tài xem bói toán, chữa bệnh cứu người. Đền được xây dựng từ thời Cảnh Hưng nhà Lê (1740–1786), gắn liền với quần thể di tích Đền Sòng Sơn, là điểm đến quan trọng trong hành trình hành hương của tín đồ thờ Mẫu khi về xứ Thanh. Lễ Hội Hằng Năm Lễ hội chính của Đền Chín Giếng diễn ra vào ngày 9 tháng 9 âm lịch hằng năm, thường được tổ chức song hành cùng lễ hội Đền Sòng Sơn, tạo nên một chuỗi lễ hội liên hoàn quy mô lớn tại thị xã Bỉm Sơn, thu hút đông đảo tín đồ đạo M...

Kiến trúc miếu thờ nữ thần truyền thống (ảnh minh họa). Kiến trúc đền thờ Thánh Mẫu vùng sông nước (ảnh minh họa). Không gian thờ tự linh thiêng trong tín ngưỡng dân gian (ảnh minh họa). Ban thờ Mẫu trong tín ngưỡng thờ Mẫu Thượng Ngàn (ảnh minh họa). Nguồn Gốc Và Lịch Sử Đền Mẫu Đông Cuông tọa lạc tại thôn Bến Đền, xã Đông Cuông, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái, bên dòng sông Hồng. Đền được nhiều nhà nghiên cứu văn hóa dân gian nhận định là nơi thờ chính Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt — nơi Mẫu Thượng Ngàn giáng sinh và ngự, là sự ngưng kết giữa tín ngưỡng thờ Nữ thần và tín ngưỡng thờ thần rừng gắn với nền kinh tế nông nghiệp miền núi. Theo Đại Nam nhất thống chí, đền còn thờ Cao Quan Đại Vương (húy Thổ Lệnh và Thạch Khanh), người có công tìm phương thuốc quý chữa bệnh cho dân, sau khi mất hiển linh giúp các tướng lĩnh đánh giặc bảo vệ biên cương, được vua gia phong "Thần vệ quốc". Đền có từ đời Lê, phát triển từ một miếu cổ thờ Đông Qu...

Nghi lễ hầu đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu (ảnh minh họa). Kiến trúc cổng tam quan đền thờ truyền thống (ảnh minh họa). Tranh thờ Mẫu Liễu Hạnh trong tín ngưỡng Tứ Phủ (ảnh minh họa). Kiến trúc đền thờ truyền thống miền núi phía Bắc (ảnh minh họa). Nguồn Gốc Và Lịch Sử Đền Mẫu Đồng Đăng tọa lạc tại thị trấn Đồng Đăng, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn — sát biên giới Việt - Trung, gần cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị. Đền thờ chính Mẫu Liễu Hạnh trong hệ thống Tam Tòa Thánh Mẫu, đồng thời phối thờ Phật và các vị thánh trong tín ngưỡng Tứ Phủ, tạo nên nét đặc trưng "tiền Phật hậu Mẫu" của vùng biên ải xứ Lạng. Theo truyền thuyết dân gian, đền được lập nên gắn với sự tích Mẫu Liễu Hạnh hiển linh giúp đỡ nhân dân vùng biên giới, phù hộ cho việc buôn bán, giao thương qua lại giữa hai nước. Vị trí đền nằm ngay cửa ngõ biên giới phía Bắc khiến nơi đây trở thành điểm hành hương đặc biệt quan trọng, thu hút đông đảo du khách và tín đồ thờ Mẫu từ khắp cả nước. Lễ Hội Hằng Năm Lễ hội chính của Đề...

Tượng thờ Ông Hoàng Mười tại đền Hưng Nguyên, Nghệ An. Cổng tam quan đền Ông Hoàng Mười, huyện Hưng Nguyên, Nghệ An. Kiến trúc đền thờ truyền thống trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam (ảnh minh họa). Tranh thờ Tứ Phủ Thánh Mẫu trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam (ảnh minh họa). Nguồn Gốc Và Lịch Sử Đền Ông Hoàng Mười tọa lạc tại làng Xuân Am, xã Hưng Thịnh, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Đền thờ chính Ông Hoàng Mười — một trong Thập Vị Quan Hoàng của tín ngưỡng Tứ Phủ, được dân gian tôn là vị tướng tài ba, văn võ song toàn, có công lớn trong việc bảo vệ đất nước và chăm lo đời sống nhân dân xứ Nghệ. Đền được xây dựng từ năm 1634, dưới thời Hậu Lê. Trải qua chiến tranh và biến động lịch sử, đền từng bị tàn phá và được phục dựng lại vào năm 1995 trên nền đất cũ, ngày càng khang trang và trở thành một trong những điểm hành hương quan trọng bậc nhất của tín ngưỡng thờ Mẫu tại miền Trung. Lễ Hội Hằng Năm Lễ hội chính của Đền Ông Hoàng Mười diễn ra vào ngày 9–10 tháng 10 âm lịch hằng năm ...

Điện Hòn Chén bên sông Hương, thuyền ghe tụ hội trong mùa lễ hội. Kiến trúc mái điện Hòn Chén. Lễ hội Điện Huệ Nam (Điện Hòn Chén) với đoàn thuyền rước trên sông Hương. Toàn cảnh lễ hội Điện Huệ Nam bên bờ sông Hương. Nguồn Gốc Và Lịch Sử Điện Hòn Chén (còn gọi là Điện Huệ Nam) tọa lạc trên núi Ngọc Trản, bên bờ sông Hương, thuộc phường Long Hồ, thành phố Huế. Đây là nơi thờ chính Thánh Mẫu Thiên Y A Na — vị nữ thần được người Chăm tôn thờ từ xa xưa (với tên gọi Pô Nagar), sau này được người Việt tiếp nhận, dung hợp vào tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ Phủ khi di dân vào vùng đất Thuận Hóa. Điện được xây dựng từ thời các chúa Nguyễn, trải qua nhiều lần trùng tu lớn dưới triều Nguyễn, đặc biệt dưới thời vua Đồng Khánh — người có nhiều duyên nợ tâm linh với điện thờ này. Đây là sự giao thoa văn hóa độc đáo giữa tín ngưỡng Chăm và tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt, mang đậm dấu ấn văn hóa Cố đô Huế. Lễ Hội Hằng Năm Lễ hội Điện Hòn Chén (lễ hội Điện Huệ Nam) được tổ chức hai kỳ mỗi năm : kỳ xuân tế...

Ban thờ Tam Tòa Thánh Mẫu trong kiến trúc Tứ Phủ (ảnh minh họa). Kiến trúc chánh điện tín ngưỡng thờ Mẫu (ảnh minh họa). Không gian thờ tự linh thiêng trong tín ngưỡng thờ Mẫu (ảnh minh họa). Kiến trúc mái đền theo phong cách truyền thống (ảnh minh họa). Nguồn Gốc Và Lịch Sử Đền Công Đồng Bắc Lệ tọa lạc tại xã Tân Thành (trước là xã Hòa Lạc), huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn — được xem là một trong những "thánh địa" quan trọng bậc nhất của tín ngưỡng thờ Mẫu vùng Đông Bắc. Đền thờ chính Mẫu Thượng Ngàn (Lâm Cung Thánh Mẫu), cùng hệ thống đầy đủ các vị thánh trong tín ngưỡng Tứ Phủ — do vậy được gọi là "Công Đồng" (nơi hội tụ đầy đủ chư vị thánh). Theo truyền thuyết dân gian, đây là vùng đất linh thiêng gắn liền với sự tích Mẫu Thượng Ngàn hiển linh giúp đỡ dân chúng vùng núi rừng Hữu Lũng. Trải qua nhiều thế kỷ, đền trở thành điểm hành hương quan trọng của các thanh đồng, đạo quán trên khắp cả nước, đặc biệt được coi là một trong những nơi hầu đồng linh thiêng và uy ...

Cổng đền Ông Hoàng Bảy về đêm. Cổng tam quan đền Bảo Hà, bên bờ sông Hồng, huyện Bảo Yên, Lào Cai. Ban thờ nội thất đền Bảo Hà. Khung cảnh sông Hồng nhìn từ đền Bảo Hà. Nguồn Gốc Và Lịch Sử Đền Bảo Hà tọa lạc dưới chân đồi Cấm, bên bờ sông Hồng, thuộc xã Bảo Hà, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai. Đây là nơi thờ chính Ông Hoàng Bảy — một trong Thập Vị Quan Hoàng của tín ngưỡng Tứ Phủ, được dân gian tôn là vị tướng có công trấn giữ biên ải, đánh đuổi giặc phương Bắc bảo vệ vùng biên cương phía Bắc dưới thời Lê. Theo truyền thuyết, sau khi hiển hóa, ông được nhân dân lập đền thờ ngay trên vùng đất ông từng trấn giữ. Đền quay mặt ra sông Hồng — đúng thế đất "tựa sơn đạp thủy" để trấn yểm, bảo vệ cho vùng biên giới được bình an, thịnh vượng. Lễ Hội Hằng Năm Lễ hội chính của Đền Bảo Hà diễn ra vào ngày 17 tháng 7 âm lịch hằng năm — ngày giỗ Ông Hoàng Bảy, thu hút đông đảo khách thập phương từ khắp cả nước hành hương về dâng lễ. Ngoài ra, đền còn tổ chức các dịp lễ quan trọng khác tron...

Bàn thờ Ngũ Hổ trong kiến trúc Tứ Phủ (ảnh minh họa). Ban thờ nghi lễ tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ (ảnh minh họa). Bàn thờ trong kiến trúc đền phủ thờ Mẫu (ảnh minh họa). Không gian thờ tự tín ngưỡng Tứ Phủ (ảnh minh họa). Nguồn Gốc Và Lịch Sử Đền Sòng Sơn (còn gọi là Đền Sòng) tọa lạc tại phường Bắc Sơn, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa — được dân gian truyền tụng qua câu ca "Đền Sòng thiêng nhất xứ Thanh". Đây là một trong những nơi thờ chính Thánh Mẫu Liễu Hạnh tại miền Trung, tương truyền được xây dựng từ thời Lê Hiển Tông (khoảng 1740–1786), trên nền đất mà Mẫu Liễu Hạnh từng hiển linh giáng thế lần thứ ba trong hành trình chu du thiên hạ. Cạnh Đền Sòng Sơn khoảng 1km còn có Đền Chín Giếng — nơi thờ Cửu Thiên Huyền Nữ, thường được người dân kết hợp hành hương trong cùng một chuyến đi lễ. Lễ Hội Hằng Năm Lễ hội Đền Sòng Sơn diễn ra từ mùng 10 đến 26 tháng 2 âm lịch hằng năm, trong đó chính hội vào các ngày 25–26/2 . Đây là một trong những lễ hội lớn của xứ Thanh, với nghi...